Burgerschapsonderwijs en filosofisch denken op De Driewerf: interview met schoolleider Martijn Cornet
Martijn Cornet is schoolleider van de Driewerf. In dit interview vertelt hij over de zoektocht van zijn school naar betekenisvol burgerschapsonderwijs. Over waarom er “iets moest gebeuren”, hoe filosofiespellen hielpen om gesprekken op gang te brengen en wat er ontstaat als leerkrachten een stap opzij durven doen.
Waarom er verandering nodig was in de burgerschapsvorming op De Driewerf
Toen Martijn Cornet begon op de Driewerf, voorheen de Jan van Rijckenborghschool, zat de school in zwaar weer. “Er moest iets gebeuren,” zegt hij zelf. “Het onderwijsniveau was niet op orde. Er werd veel gedaan, met de beste intenties, maar het was niet scherp en niet meetbaar genoeg. Dat was de opdracht: orde scheppen, zonder kwijt te raken wat deze school al in zich had.”
Want in de missie en visie stond al iets bijzonders. Burgerschap. En wat de school spiritualiteit noemt: de verhouding tussen kind en volwassene, tussen kinderen onderling, en het ontplooien van jezelf. “We werken vanuit hart, hoofd en handen,” legt Martijn uit. “Emotionele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en doen of ervaren zijn hier gelijkwaardig.”
Hij geeft een voorbeeld: “Bij rekenen leren kinderen patronen herkennen. Dat is cognitief.
’s Middags kun je dat terug laten komen in een creatieve les, door patronen te knippen of te tekenen. En patronen zie je ook in gedrag: in hoe mensen met elkaar omgaan.” Dat is wat ze proberen te doen: totaalonderwijs. Met methodes omdat dat moet, maar met ruimte voor creativiteit en persoonlijke ontwikkeling.
Martijn vertelt wat zijn leerlingen typeert: “Wat ik interessant vond toen ik hier begon, is dat ik dacht dat hier vooral hoogopgeleide ouders zaten. Dat is deels zo, maar het is niet bepalend. Ouders kiezen deze school vooral vanwege de kleinschaligheid. En omdat er echt naar het kind gekeken wordt. We kunnen geen maatwerk leveren voor elk kind, maar we willen wel kijken naar waar de kracht van een kind ligt. We besteden daarbij aandacht aan talenten, maar ook aan sociaal-emotionele en persoonlijke ontwikkeling.”
Waarom Kleine Grote Denkers meteen klopte
Kleine Grote Denkers ondersteunt scholen bij het vormgeven van burgerschap als dagelijkse praktijk. De filosofiespellen bieden daarbij oefenplaats voor burgerschap: gespreksgerichte spellen die kinderen uitnodigen om te denken, te luisteren, verschillen te onderzoeken en samen betekenis te geven.
De school stapte er één-op-één in. Deels omdat er iets moest gebeuren. Maar vooral omdat het gedachtegoed precies aansloot bij hoe zij naar onderwijs kijken. Door Ruud en in het begin ook Luka groeide het enthousiasme. Niet omdat alles meteen vanzelf ging, maar omdat het klopte. “Het is best lastig om het goed te integreren,” zegt Martijn. “Maar de filosofie van Kleine Grote Denkers sluit precies aan bij hoe wij erin staan.”
Burgerschapsonderwijs onder druk: van inspectie tot beleidsplan
De aanleiding om burgerschap aan te pakken was duidelijk. De onderwijsinspectie zou langskomen en er moest snel een burgerschapsplan komen. “Dat begon onder druk,” zegt Martijn eerlijk. “Ruud heeft daar fantastisch in ondersteund. Samen met mijn collega Jeroen en Ruud hebben we op directieniveau gewerkt aan het plan.” Het team werd bevraagd, input werd opgehaald, verwerkt, aangescherpt. Maar wat voor deze school essentieel was: het mocht niet alleen een document worden. “We wilden het totaalplaatje,” zegt Martijn. “Niet alleen iets opschrijven, maar ook iets dóén. En iets hebben om op terug te vallen.”
Spelenderwijs het echte gesprek voeren
Het gebruik van de filosofiespellen was een manier om gesprekken echt te laten ontstaan. “Het helpt enorm dat het spelenderwijs is,” zegt Martijn. “Kinderen haken daar makkelijker op aan. Het voelt minder als ‘moeten’ en meer als iets leuks.”
Voor leerkrachten betekende het ook iets anders. Loslaten. Minder sturen. Meer kaders bieden. Martijn herinnert zich feedback die hij zelf kreeg tijdens de duo-lessen waar iemand van Kleine Grote Denkers meekijkt en feedback geeft: “Ik moest me minder actief bemoeien met het gesprek en vooral zorgen voor de kaders. Dat is spannend, zeker in de bovenbouw.” Maar hij zag wat er gebeurde als het lukte. “Kinderen kijken niet meer naar mij, maar naar elkaar. Ze luisteren beter en proberen elkaar echt te begrijpen.”
Wat er gebeurt als je jouw sturende rol loslaat
Er is één moment dat Martijn nooit vergeet. Hij stond aan de zijlijn terwijl een groep leerlingen rond de gespreksmat zat en het filosofiespel speelde. In die groep zat een leerling die normaal heel dominant was. “Zij werd door de groep rustig en collectief teruggefloten,” vertelt hij. “En ze luisterde daarnaar.” Het was een licht ontvlambare groep, maar er was veiligheid ontstaan. “Dat moment werkte zelfs door op schoolkamp. Kinderen gingen echt anders met elkaar om.”
Wat dit mogelijk maakt? Volgens Martijn zijn het twee dingen: veiligheid en afstand van de leerkracht. “Als je op de achtergrond blijft en het proces bewaakt, komt het goed.” Ook in de onderbouw ziet hij verschil. Kinderen praten graag. Er is ruimte voor iedereen. Ze durven te zeggen wat ze denken. “Een paar jaar geleden lukte het hier niet om zo betekenisvol met elkaar in gesprek te zijn.”
Wat De Driewerf bereikt met filosofie en burgerschap
Het traject werd door het team overwegend positief ervaren. Vooral in de onderbouw gaat het werken met de materialen vanzelf. In de bovenbouw is het soms spannend, zeker voor startende leerkrachten. “Maar ze dóén het,” zegt Martijn. “En dan kijken we samen waar extra ondersteuning nodig is.”
Wat het oplevert, is helderheid. Het team weet beter wat ze doen rondom burgerschap, filosofie en persoonlijke ontwikkeling. Het versterkt de missie en visie van de school.
En de investering? Martijn is daar open over: “Ik ben ermee begonnen omdat het moest. Ik vond het in het begin veel geld, maar het is elke euro dubbel en dwars waard. Ik zie het effect bij het team en bij de kinderen. Ik zou willen dat we dat beter meetbaar konden maken, omdat het zó belangrijk is.”
Deze webpagina is geschreven door Jaleesa Landveld. Adviseur, Trainer en Kinderfilosoof van Kleine Grote Denkers. Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 2 abril 2026. Zie je content die niet klopt? Of heb je vragen over deze content? Neem dan contact op via contact@kleinegrotedenkers.nl.
